Verdraaide cijfertjes – column #19

Leestijd: 2 minuten

Het gebruik van cijfers lijkt tegenwoordig de normaalste gang van zaken als je een debat of een discussie wil winnen. In Den Haag gooien ze elkaar dood met getallen en grafieken. Zijn die data wel zuiver? Vandaag neem ik je mee in de wereld van de verdraaide cijfertjes…

Allereerst: een cijfertje is een ontzettend sterk argument. Als je een betrouwbaar onderzoeksbureau kiest, zal niemand je vertellen dat je cijfertje niet klopt. Toch kun je een getal erger of minder erg laten ‘klinken’. Hoe? Zo:

“100.000 Nederlanders lijden aan suikerziekte. Er moet meer geld voor onderzoek komen.”
“0,6% van de Nederlanders lijdt aan suikerziekte. Meer geld is absoluut niet nodig.”

Door het ‘groot klinkende’ getal om te zetten naar een percentage, lijkt het opeens niet meer zoveel. De laatste tijd wordt dit steeds vaker gebruikt. Super irritant, tegenwoordig ben ik achterdochtig bij ieder cijfertje. Ik kijk daarom altijd naar het grotere geheel: wat betekent dat cijfertje nu écht?

Het ‘anders noemen van getallen‘ is niet het enige waar ik me aan erger. Vertekenende grafieken zijn een veel groter probleem…

Neem deze grafiek: groot verschil tussen 2018 en 2019, nietwaar?

Nee dus.

In werkelijkheid hoort bij 2018 de waarde 200.000 en bij 2019 de waarde 201.000. Dat is bijna geen verschil, maar toch doet de grafiek alsof de sprong gigantisch is.

Hoe komt dat?

De y-as begint niet bij nul. Daardoor mis je het hele totaalbeeld. Dit is een correcte grafiek van de situatie:

Hebben mensen dit soort trucs dan echt nodig om hun gelijk te krijgen? Waar is het zuivere debat gebleven?

Tot slot: natuurlijk begrijp ik dat cijfers onmisbaar en essentieel zijn voor het debat. Maar gebruik ze met mate en gebruik ze vooral goed. Een zuiver debat is immers het belangrijkste dat er is…


Stach Redeker is in het dagelijks leven student, lifehacker en blogger. Geïnspireerd door de lessen Nederlands en door een artikel van Schrijverspunt schrijft hij elke week een column over (super)kleine ergernissen in de samenleving.

Share

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *